Rynek Lipnica Murowana

Zasoby kulturowe Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego

Obok zasobów przyrodniczych prezentowanych już uprzednio w temacie „Lipnica Murowana w objęciach Wiśnickiego Parku Krajobrazowego”, znaczącą jego wartością jest dziedzictwo kulturowe, niezwykle przyjaźnie osadzone w otoczce przyrodniczej. Wiodącą rolę w tym względzie odgrywają dwa zespoły urbanistyczne Nowego Wiśnicza i Lipnicy Murowanej. To do nich skierujmy swe kroki w trakcie krajoznawczych wędrówek po W-LPK. Nie przypadkiem w logo Parku znajduje się sylwetka zamku wiśnickiego, a oba miasteczka są centrami ruchu turystycznego w jego obrębie. Liczne szlaki turystyczne i krajoznawcze wskazują kierunek poznawania architektonicznej urody i dziejowej sławy tychże. Wiodącą rolę w tym względzie odgrywa Szlak Architektury Drewnianej Małopolski. Ubogacają krajobraz kulturowy wraz z licznymi kapliczkami i krzyżami przydrożnymi. Jakże miły, niezależnie od swych treści religijnych, ozdobnik rodzimego pejzażu. W pogórski krajobraz wpisują się także oryginalne obiekty architektury cmentarnej – cmentarze wojenne, ślady żołnierskich zmagań w I-szej wojnie światowej, tragiczny akcent naszych dziejów.
Suma tych niezaprzeczalnych wartości tkwiących w unikalnych obszarach, a którym na imię Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy, stanowi najlepszą wizytówkę gmin go tworzących.
Część historycznego dziedzictwa objęta została ochroną prawną i znajduje się w rejestrze zabytków nieruchomych. (Źródło: Rejestr zabytków nieruchomych województwa małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy. Stan listopad 2014 r.)
Są nimi:

Gmina Lipnica Murowana:

Lipnica Dolna gm. Lipnica Murowana – kościół cmentarny p.w. św. Leonarda z najbliższym otoczeniem w obrębie cmentarza, A-154 z 06.11.1969, zmiana treści decyzji [A-1319/M] z dnia 15.01.2013 r.
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – zespół staromiejski, A-82 z 17.04.1976 (Tar)
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – kościół par. p.w. św. Andrzeja, A-155 z 06.11.1969 i A-29 (Tar)
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – kościół fil. p.w. bł. Szymona, A-156 z 06.11.1969 i
A-30
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – Dom Starościński Rynek 3 (d. 1), A-148 z 03.03.1978 (Tar)
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – dom Rynek 22, A-141 z 17.02.1978 (Tar) ( w pierwotnej formie już nie istnieje)
Lipnica Murowana gm. Lipnica Murowana – dom nr 30, [A-1190/M] z 03.02.2010
Rajbrot gm. Lipnica Murowana – zespół kościoła par. p.w. Narodzenia NMP: kościół, mur, 5 kaplic, dzwonnica, drzewostan, A-26 z 19.04.1968 (Tar)

Gmina Nowy Wiśnicz:

Chronów gm. Nowy Wiśnicz – kościół par. p.w. Ducha Św., dzwonnica, kaplica grobowa, A-331 z 29.05.1990
Muchówka, gm. Nowy Wiśnicz – kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa,
[A-1285/M] z 24.11.2011 r.

Muchówka, gm. Nowy Wiśnicz- cmentarz wojenny nr 308, A-122/M, 08.11.2007
Stary Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – kościół par. p.w. św. Wojciecha, z otoczeniem z kapliczką z rzeźbą św. Anny, drzewostan, A-13 z 09.04.1968 (Tar)
Stary Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – dom nr 1, A-126 z 04.07.1977 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – układ urbanistyczny, A-97 z 27.07.1996 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – zespół kościoła par. p.w. Wniebowzięcia NP Marii: kościół, plebania, dzwonnica, ogrodzenie z 2 bramkami, cmentarz przykościelny, starodrzew, A-184 z 20.04.1970

Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – budynek poklasztorny i ruina kościoła pokarmelickiego p.w. św. Józefa i Zaślubin NP Marii A-182 z 19.05.1947 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – cmentarz żydowski, A-327 z 17.12.1989 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena, A-59/M z 23.05.2006

Nowy Wiśnicz- fortyfikacje bastionowe, A-23 z 13.03.1930 (Tar)
Nowy Wiśnicz, gm. Nowy Wiśnicz – ratusz, A-744 z 25.10.2000 (Kra) [A-392/M]
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – dworek „Koryznówka”, A-154 z 26.05.1978 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – budynek Liceum Sztuk Plastycznych ul. Grunwaldzka, A-318 z 01.03.1995 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – dom Rynek 13, A-152 z 10.03.1978 (Tar)
Nowy Wiśnicz gm. Nowy Wiśnicz – dom Rynek 20, A-147 z 03.03.1978 (Tar.)

Tekst i zdjęcia: Czesław Anioł